Gần đây

Gần đây, sự đọc trở lại.

Xong xuôi
1. Bí mật của Naoko
Cứ vừa đọc vừa nơm nớp sợ kết dở. May quá là may cái kết xứng với một câu chuyện kỳ quặc ngay từ đầu. Truyện tưởng như không phải trinh thám mà lại rất chi trinh thám, giấu chi tiết quá là tốt đi, và tương cho độc giả một quả: đừng tưởng là nhà ngươi biết hết.
2. Sững sờ và run rẩy
Lần đầu đọc chị này vì vẫn nghĩ chị ấy thị trường (cũng không có nghĩa là xấu kém gì). Hoá ra là cũng không phải gu của mình thật, nhưng cũng chẳng phải là tệ.
3. Mùa thu của cây dương
Rất là Nhật, nhưng là Nhật kiểu phim Ghibli.
4. Totto-chan bên cửa sổ
Thì đã đọc lại đến lần 3 rồi còn gì. Vài năm nữa lại đọc lại.
5. Thang máy Sài Gòn
Ơ, cũng được. Nhưng chẳng có quyển nào bằng Chinatown.
6. To kill a mocking bird
Để đấy đến 6 năm mới mó vào. Biết ngay là hay mà. Giản dị. Đến cả đoạn cao trào cũng giản dị, kể lể thủ thỉ. Rồi lại dại dột đi xem phim sau khi đọc. Haiz.
7. Dạ khúc
Một bất ngờ thú vị. Cái tên rất có liên quan mà lại vẫn tránh được cho người đọc định kiến trước khi xong tác phẩm. Đọng lại là chua chát lửng lơ.

Dang dở
1. Chủ nghĩa tự do truyền thống - lương khô gặm dần.
2. Họp mặt - đang bỏ lửng vì nó trúc trắc khô khan sao sao đó. Hẳn là nguyên tác cũng khô lạnh như thế?!

Bắt đầu
1. Labyrinths
Excited.


Gần đây, nhịp tim của nó tăng từ 114 lên 158 lần/phút.
Dù trước đó có nhìn thấy tận mắt, thì nó vẫn như chưa hề tồn tại. Chỉ khi nghe thấy cái tiếng thình thịch kia, mới nhận thức được nó là một cơ thể sống.
Lúc ấy mới nghĩ ra, vì sao trong phim, nhất là phim kinh dị, khi sự sống của nhân vật bị đe doạ, 100% các bạn kỹ sư âm thanh đều lồng vào không lộ liễu thì tinh tế cái tiếng ấy: cái tiếng thình thịch phát ra từ máy siêu âm.
Lúc ấy mới nghĩ ra, cách thu tiếng tim đập cho phim hình như chỉ đơn giản là thế.
Lúc ấy mới thấy ôi chao là quý âm thanh.

Thế thì, ví dụ, nếu Tony...

Thế là con nuôi mặt mũi tên tuổi thành ra thế này đây.

Con ngủ trong rừng hơi lâu. Chưa ra đến hiệu sách đã có bà mụ tiên đoán "khó bán" rồi :)) Thương quá là thương. Thế thì chịu khó "hớ hênh lộ hàng" một tí cho bằng chị bằng em vậy :D

Cảm ơn đồng chí giới thiệu con cho mà nhận nuôi :p

"Mức độ quan tâm của các thầy dành cho cậu ấy lớn hơn của chúng tôi. Họ phải xem xét trí thông minh và ý thức kỷ luật của cậu ấy, liệu xem trước kia cậu ấy đã được dạy dỗ tốt đến mức nào, xem là cậu ấy có thể hiện “tố chất học thuật” hay không. Vào buổi sáng thứ ba kỳ học mùa thu năm ấy, chúng tôi có giờ lịch sử với thầy Joe Hunt Già, nhã nhặn nhưng giễu cợt trong bộ com lê đầy đủ lệ bộ, một ông thầy có hệ thống kiểm soát dựa vào việc giữ sao cho sự buồn tẻ chỉ ở mức vừa đủ chứ không đến độ quá đà.“Chắc các trò còn nhớ được rằng tôi đã yêu cầu các trò đọc trước về triều đại Henry VIII.” Colin, Alex và tôi liếc nhau, hy vọng câu hỏi sẽ không bị bất chợt quăng ra, như con mồi của ngư ông, để rồi đậu lên đầu một trong mấy thằng tôi. “Ai muốn trình bày về đặc điểm của thời kỳ này?” Ông tự rút ra kết luận từ những ánh mắt tránh né của chúng tôi. “Nào, có lẽ là Marshall chăng. Cậu sẽ mô tả triều đại Henry VIII như thế nào?”

   Nỗi nhẹ nhõm của chúng tôi còn lớn hơn cả sự tò mò, bởi Marshall là cái thằng chẳng-biết-gì mà lại thận trọng, nó còn chẳng có khả năng bịa đặt của kẻ dốt nát thực thụ. Nó tìm kiếm tính phức tạp có khả năng ẩn ngầm đâu đó trong câu hỏi trước khi định vị câu trả lời.

   “Có sự bất ổn, thưa thầy.” Bùng lên một cơn cười nhịn không nổi; đến thầy Hunt cũng suýt mỉm cười. “Có thể nào trò vui lòng phát triển chi tiết hơn chăng?” Marshall chậm rãi gật đầu đồng ý, nghĩ lâu hơn một chút, và quyết định là không phải lúc để mà thận trọng. “Trò muốn nói là có một sự bất ổn kinh khủng, thưa thầy.” “Thế còn Finn. Trò có rành thời kỳ này không?” Cu cậu mới vào ngồi ở hàng ghế phía trên, bên trái tôi. Cậu ta chẳng có phản ứng rõ rệt nào trước những lời ngốc nghếch của Marshall. “Trò sợ là không hẳn, thưa thầy. Nhưng có một dòng tư tưởng mà theo đó điều ta có thể thực sự nói về bất cứ sự kiện lịch sử nào - thậm chí cả việc Thế chiến thứ nhất bùng nổ, ví dụ thế - đó là ‘có chuyện gì đó đã xảy ra’.”

   “Thật thế sao? Chà, điều này có thể làm tôi thất nghiệp ấy chứ, phải không nhỉ?” Sau lác đác những tiếng cười nịnh nọt, Joe Hunt Già tha thứ cho cái sự lười nhác sau kỳ nghỉ hè của lũ chúng tôi và nhồi cho một bài ù tai về vị vua đồ tể đa thê1 này.

   Lúc nghỉ giữa giờ, tôi đi tìm Finn. “Tôi là Tony Webster.” Cậu ấy nhìn tôi nghi ngại. “Đối đáp với thầy Hunt khá lắm.” Cậu ấy như thể không hiểu tôi đang có ý nói tới chuyện gì. “Về chuyện gì đó xảy ra ấy mà.”

“Ờ. Đúng. Tôi khá là thất vọng vì ông ấy chẳng muốn tiếp tục.” Tôi không ngờ là cậu ấy lại nói vậy. Có một chi tiết khác tôi còn nhớ: ba thằng tụi tôi, như một biểu tượng gắn bó, thường hay đeo đồng hồ quay mặt vào cổ tay trong. Chỉ là một trò màu mè điệu bộ, tất nhiên, nhưng có thể còn có cái gì đó hơn thế nữa. Trò ấy tạo cảm giác như thời gian là thứ gì đó thật riêng tư, thậm chí còn là một thứ bí mật. Chúng tôi những tưởng Adrian sẽ lưu ý cử chỉ ấy và hùa theo; nhưng cậu ấy đã không làm vậy."

Trích "Thế thì, ví dụ, nếu Tony..." (The sense of an Ending - Julian Barnes)

Nghiêm Quỳnh Trang dịch. 

Dự ra mắt sách ở Paris

Chuyện cũ rồi. 2 tuần trước cũng đã là cũ lắm. Mỗi giây mỗi phút đài báo mạng facebook đều đầy những tin giật gân. Thế mà vẫn cứ nhớ láng máng cái hôm đấy.

Cái buổi ra mắt sách ấy cũng như các buổi ra mắt sách khác (dù thật thà mà nói chưa được dự nhiều lắm): cũng có phần đọc đoạn trích, phần hỏi đáp, phần ký cọt và phần tiệc nhẹ cùng những lượt tạt ra ngoài giời phì phèo hóng hớt - đây luôn là đoạn hấp dẫn hơn cả, đặc biệt là khi các nhà văn nam đều nghiện thuốc nặng :)) Bây giờ có mấy ai ăn trầu! Muốn chộp được những phát ngôn không chính thức của người nổi tiếng thì đừng có mà bỏ thuốc lá :))

Tiện thể, 3 nhà văn ra mắt sách hôm ấy là Thuận, Đỗ Kh. và Nguyễn Việt Hà, cùng với sự góp mặt của người dịch T. mất tích và Cơ hội của Chúa sang tiếng Pháp - chị Đoàn Cầm Thi.

Lại tiện thể: Anh Hà thông minh như truyện của anh, nên em đành bỏ những 10 euros mua một quyển Con giai phố cổ. Hic. Còn Đỗ Kh. thì trông giống hệt thầy Didier gốc Việt dạy mình Cinematography hồi ở trường. Thầy hình như không nói tí tiếng Việt nào. 

Về sách: 2 quyển dịch thì thôi, vì chẳng định đọc bản dịch (mặc dù cũng hơi tò mò). Còn Khmer Boléro thì (đoạn trích) hài hước có duyên và trần trụi. Hình như văn Đỗ Kh. trong tiếng Việt cũng vậy? Đọc ít không đủ kết luận.

À nhưng mà mình định kể chi tiết này cơ:

Đi dự giới thiệu sách, hay bất cứ cái gì mà có phần hỏi đáp, thì đều có 2 loại người: loại không hỏi, và loại hỏi. Trong loại hỏi lại có 2 loại nhỏ: loại có cái mà hỏi và loại chẳng có gì để hỏi. Loại cuối cùng thì thường nói 5 phút xong quên mình định hỏi gì.

Hôm ấy, chẳng có câu hỏi nào đặc biệt hay. Thế nên mình chỉ nhớ 2 câu, đặc biệt buồn cười. Mình chẳng ghi âm, cũng không ghi chép, nên là nhớ đại ý thôi.

1. (của 1 em du học sinh Việt Nam HÀ NỘI GỐC gửi chị Đoàn Cầm Thi)  Em bảo em đọc Cơ hội của Chúa lâu lắm rồi. Bằng tiếng Việt. Cũng không nhớ cụ thể lắm, nhưng mà thích mê. Em bảo em thích cái không khí rất Hà Nội không đâu có được mà anh tái tạo trong truyện. Em Hà Nội nên em biết. Xong em quên em định hỏi gì. Nghĩ một tí em bèn bảo, thế thì chị dịch giả không sống ở Hà Nội, làm thế nào chị dịch (nổi) cái không khí đặc biệt ấy?

2. (Của một quý bà tóc bạc người Pháp, đồ là Parisienne :)) Quý bà hỏi, tại sao tại sao, tao về Việt Nam, không ai nói tiếng Pháp nữa? Tại sao lại có thể như thế?

Câu chuyện đến đây là hết. Xin thân ái chào các bạn.

Look what they've done to Notre-Dame when she turns 850 years old.

Nhiều chuyện

1. Mi đang dịch dở Marcovaldo (Italo Calvino) cho vui, thì mi phát hiện ra nhiều vị đã dịch cho vui lắm rồi. Nào là từ tiếng Anh, rồi từ cả nguyên gốc tiếng Ý. Mi chỉ có quyển tiếng Pháp trong tay. Mi thấy các bản dịch ấy chưa chỉnh lắm, nên mi muốn tự làm lấy một bản, tự sướng, nhưng đến tự sướng mi cũng lười. Thì thôi, chờ cơn vậy.

2. Hôm qua mi đọc Invisible của Paul Auster. Đọc đến chương hai, đoạn chuyển cách tiếp cận, đổi ngôi người kể chuyện sang một ngôi mới, mi ngỡ ngàng. Không phải bởi tính mới, tính phát hiện gây thích thú đến thế, mà bởi thứ trật tự truyền thống giữa người kể chuyện và người nghe/đọc bị đảo ngược, gây hiệu ứng thật lạ lùng lên mi. Mi tưởng như mi là người đang xỏ đôi giày trải nghiệm từng giây phút, từng cảm xúc của đối tượng được nói tới, trong trường hợp này, lại chính là người kể. Và mi đang thử dùng lại nó ở đây, xem cái hiệu ứng ấy tác động lên người kể, bây giờ lại chính là mi, như thế nào. Mi như đang đối diện với chính mi mà kể lể, mà xưng tội, mà trách móc, mà xỉ vả, mà thương hại. Mi cho mi cái nhìn không quá lãnh cảm, không phải là về một kẻ thứ 3 lạ hoắc nào trong cuộc đối thoại 2 người. Mi cho mi cái nhìn khách quan từ ngoài vào, không quá gần như một người tự thuật chuyện của mình và xưng "Tôi" từ đầu chí cuối. Mi ngả mũ lần nữa trước Paul Auster. Ông chưa khi nào khiến mi thất vọng.

Chỉ có điều, tiếng Việt quá linh động. Người ta có thể "tự" xưng bằng ngôi thứ nhất (tôi, ta, em, anh, mình...) mà cũng có thể "tự" xưng bằng ngôi thứ hai (bạn, anh, em, mình...) Việc dùng chung này dẫn tới sự thiếu rạch ròi trong xưng hô, trong dịch thuật cũng có gây khó khăn nhưng không phải là không có cách giải quyết. Nhưng trong Invisible, You and I càng rạch ròi, thì hiệu ứng của việc kể về bản thân mà lại viết ở ngôi thứ hai, YOU, mới thật mạnh mẽ. Để viết những dòng này, mi chật vật tìm từ xưng hô ở ngôi thứ hai nào ít nhập nhằng nhất. Mi thử bắt đầu bằng "Bạn". Mi nhận ra có nhiều người đã dùng như ngôi thứ nhất, với hàm ý thân thiện hơn so với mi cần. người ta có thể nói "Bạn đi ăn phở bây giờ. A muốn đi cùng không?" "Mày" thì không thể nhầm sang ngôi nào khác, nhưng lại hàm ý ghét bỏ, và hơi tục. Mi đôi khi cũng có ghét bỏ chính mi, nhưng lúc này mi không có ý ấy.
Ngay cả với "mi", mi cũng không hài lòng mấy, nhưng nó gần với thứ mi cần hơn cả.

Mi đau đầu không tìm ra nổi cách diễn đạt nào dễ hiểu hơn cảm nhận này. Mi nghĩ có lẽ nên viết tiếp về nó sau thì hơn.

3. Mi định viết về Cơ hội của Chúa. Nhưng có lẽ không cần. Nhiều người nói hộ mi rồi. Mi thích cái humor của ông Hà (mà mi nhầm là của ông Thiệp)
Về Hoàng: Có lẽ nhân vật Hoàng không phải được viết ra để cho người đọc thích, dù là nhân vật chính mấy đi nữa. Nhưng Hoàng điển hình lắm. Theo nhiều kiểu. Mi cũng có biết một Hoàng như thế, theo một góc độ nào đó, ở cái cách cố kệch cỡm để trêu đời. Vì đời cũng toàn là kệch cỡm cả đấy thôi.
Mà... không biết ông Thiệp bán bản quyền tác phẩm có đắt không nhỉ? :))

PS: Mi sửa lại phần (3) vì nhờ NL mà mi biết mi thích Cơ hội của Chúa của ông Hà và mi thấy Tuổi hai mươi yêu dấu của ông Thiệp đuối quá. Mi cũng chịu không biết vì sao đi đổ quyển kia cho ông này :)) Mi thật mơ hồ về văn học đương đại Việt Nam. 

1Q84 - Notes

Thật là khó để mà bắt tay vào viết về 1Q84 ngay sau khi đọc xong. Nhưng ít ra là có thể viết vài dòng cảm nhận tức thời. Để có cái mà so với 1 tuần sau, 1 tháng sau, hay 1 năm sau, chẳng hạn.

- Đọc hết tập 1 sốt ruột chờ Nhã Nam ra tiếp không nổi, bèn đọc bằng tiếng Anh tập 2. Đọc hết Book 1&2 ớ ra là còn có cả Quyển 3 nữa. Ừ thì 1 năm phải đủ 4 mùa chứ lị. Đọc hết Quyển 3 thì mình thấy mình phục mình thật, phù phù, cuối cùng thì cũng xong rồi.
Tóm lại là gì?  Quá dài.
Giá mà bác Mu cô đọng lại, có khi 2 tập là xong. Nhiều lúc đã chớm có cảm giác ngán, đặc biệt là do tần số lặp lại quá cao của cùng 1 tứ. Không chỉ lặp tứ, mà lặp mọi thứ về cái tứ ấy, như thể tuân theo luật quảng cáo/tẩy não: cái gì beng vào đầu đến 7 lần rồi thì khó mà quên được. Ô kê, việc lặp của bác Mu rõ ràng có chủ ý, nhưng đôi khi cảm giác bác sợ mình ngu nên nhắc dùm là chi tiết này có ẩn ý gì đây, chi tiết kia không được bỏ qua đâu nhé. Vụ 2 mặt trăng hẳn là điển hình.

- Đọc xong rồi thì không rõ là do bản dịch tiếng Anh hay gì, mà mình thấy hình như bác Mu chưa bao giờ sến đến vậy. Bác là một trong các tác giả yêu thích nhất mà mình đọc gần như không bỏ sót, có đến vài quyển nằm trong số các tác phẩm thích nhất của mình, bởi vì bác từng viết thú vị, khơi gợi, lãng mạn mà KHÔNG sến. Cái đấy khó lắm, vì biết mắm muối cảm xúc thế nào mới là vừa đủ?
2 (hay thực ra là 1?) tiểu thuyết của bác gợi hứng và ám ảnh và làm mình không thôi nghĩ ngợi (gần đây) nhất là Cuộc săn cừu hoang và Nhảy nhảy nhảy. Thật là "cool" quá đi. Thật là có nhiều khoảng lặng bí ẩn để ta tự cho phép góp trí tưởng tượng của ta vào, ta tự nguyện trút bỏ cảnh giác để mà hít thở không khí trong câu chuyện và hồi hộp dõi theo số phận các nhân vật. Trong suốt hành trình từ trang 1 đến trang cuối họ ăn ngủ, đi lại, phản ứng và đưa ra quyết định như thể họ là ai đó đang tồn tại đâu đó ở nước Nhật kaj kỳ kia.
Nhưng 1Q84 để lộ dấu bàn tay sắp đặt của tác giả trong một vài chi tiết, khiến nó "sến" hơn mức cần thiết. Một sát thủ không cần phải sến cho người đọc thương cảm hay thấu hiểu đủ để quan tâm tới số phận và đọc đến cuối truyện.

- Có 1 điểm mình cho là một trong những điểm sáng của 1Q84, nhưng có nên spoil không ta? Một trong những nhân vật chính được xử lý rất thông minh ở phần 3. (Supposed-to-be) Bad guy bỗng dưng lấy được lòng độc giả một cách rất tự nhiên rồi gặp một kết thúc lạnh lùng nhưng không thể logic hơn được nữa.

- Điều đặc biệt hơn cả, là không khí truyện, nhất là phần 3, đặc sệt mùi The New York Trilogy của Paul Auster. Mình quá yêu cuốn này nên không thể không thích những nét tương đồng tìm thấy trong 1Q84. Điểm khác biệt có lẽ là, 1Q84 ở đâu đó trong dòng mình tạm gọi là Trinh thám-hiện thực-huyền ảo (hẳn các bác nghiên cứu phải đặt tên cho dòng văn học này rồi chứ?!), NY Trilogy cũng mang vỏ trinh thám nhưng có tính hiện sinh nhiều hơn, và cũng vì thế mình thích hơn. Không thỏa hiệp. Không happy-ending. Thậm chí không-ending luôn. Cuộc săn cừu hoang và Nhảy nhảy nhảy quyết liệt hơn theo hướng này, vì thế mà nó ám ảnh. Mình tin là mình sẽ quên 1Q84 nhanh hơn nhiều so với các cuốn các của bác Mu. Sự đọc đôi khi có chỗ gần với masochism lắm ấy, không đau thì không thích.
Có quá nhiều điều muốn nói về phần 3 này, nhưng mà  spoiler là không ngoan.

- 1984 có liên quan rất nhiều ở đây, vì đó là cảm hứng chính của 1Q84 mà. Nhưng quan trọng nhất chắc vẫn là: Big brother is watching you, và từ đó 1Q84 đẩy lên thành "free will" này nọ.

Tạm kết luận: 1Q84 cũng đáng đọc nhưng mình đáng lẽ không nên kỳ vọng quá cao.
1984 có tầm ảnh hưởng thật lớn, cũng phải thôi.

- Cảm nhận nông cạn mới được đến thế, nhưng cũng đã là dài cho 1 mục ghi chú.

Tượng bỏ đi ở Luxembourg

PS: quên mất: Mình đặc biệt rất yêu bác Mu khi biết bác thích Dvořák và Janáček :D :x

Nhàn cư vi bất thiện

1.
Ngoài kia có hai con bươm bướm trắng vờn lên vờn xuống. Vác súng ống (đi thuê) ra chụp mấy cái cảnh mơ màng như thơ Nguyễn Bính, chỉ tội không phải tơ vàng, mà là mấy cụm hoa lavande (nhà mình gọi là oải hương, nhỉ?) mới trồng trong vườn nhà.

Trông cũng được mà. Màu sắc bố cục được mà. Nhưng sao mà không thể nào ưng cho được. 

Cái gu thẩm mỹ của mình nó ngày một khác thế nào ấy. 

Những thứ đèm đẹp, mơ mơ hợp làm wallpapers hay là Facebook photo cover ấy, giờ chẳng gây hứng thú gì nữa.

Những thứ đẹp đẹp nhìn thấy khắp nơi trước kia cứ tấm tắc ngưỡng mộ mãi, chỉ mơ tự tay tạo ra được, thì bây giờ được rồi đấy, mà sao thấy nhạt đến thế là cùng. 

Thế mình đang tìm kiếm cái gì vậy? 

Ngày càng nhận ra rằng mình ngây ngất hơn với những gì có chút tà, có chút đen tối, có tính apocalyptic, gây sợ hãi, làm thức tỉnh khỏi cái êm êm đẹp đẹp đến gây buồn ngủ kia. 

Mà đồng thời cũng nhận ra hạn chế là không có khả năng tạo ra cái gì kiểu như thế. 

2.
Lâu nay, sờ vào thứ gì cũng thấy toát lên một điểm chung không biết gọi tên:

- Lại chơi với lửa (Linda Lê), đặc biệt là Con mắt Brion.
- Thất lạc cõi người (hay Nhân gian thất cách - Dazai Osamu)
- Cuộc săn cừu hoang và Nhảy nhảy nhảy (Haruki Murakami)
- Một tiểu thuyết Pháp (Fédéric Beigberder)
- La grande bouffe (phim của Marco Ferreri)


Đáng lẽ nếu ghi chép lại ngay và thường xuyên thì giờ đã biết gọi là cái gì rồi. Haiz. Chỉ mơ hồ cảm thấy, hình như họ đều muốn nói lời Philip K. Dick đã nói:

The appropriate response to reality is to go insane

An odd note

Đọc 'The New York Trilogy' xong đã được cả tháng, tưởng đã qua hồi vẩn vơ không dứt ra được, thế mà hóa ra chưa.

Một là vì hôm kia đi xem 'Eyes wide shut' về, thấy cái cách Dr. William Harford tình cờ sa cơ vào cuộc phiêu lưu kỳ dị ấy, cái không khí mysterious không thèm giải thích ấy có trong bộ ba kia.
Mà tại sao tên là William thì nickname cứ phải là Bill? Thế tên là Bill thì có nickname là Will/William không?

Hai là vì hôm nay thấy lại một tên người không xa lạ, nhớ ra một số chuyện, từ một số chuyện nhớ ra một số chuyện khác, ấy là có lần đã làm surveyor cho mấy công ty viễn thông VN, như thể anh narrator không có tên trong the 'Locked room' làm census-taker. Anh kia khi xưa cùng đường bèn sinh ra, bằng viết lách, những con người không có thật mang tên không có thật, thậm chí có cả anh chị em cha mẹ con cái dâu rể họ hàng không có thật, ở những địa chỉ có thật, nay gặp phải tình huống phải làm chết đi, bằng sách vở, một người còn sống sờ sờ (mặc dù không ai sờ được).
Có thật tôi ấy là tôi? Cái thời ấy sao mà xa xôi thế, sao mà non dại, sao mà nhìn lại thấy như nhớ ra một ai khác quen mang máng ở đâu hay được nghe ai kể cho vậy.

Một số những tôi ở những khuất nẻo ký ức, không lục lại thì rồi tôi sẽ quên mất tôi thôi.
17 tuổi - Ghi âm sách giáo khoa phổ thông: người nghe cái băng đó giờ rẽ ngả nào rồi? Liệu có tới nơi?
18 tuổi - Điều tra viên: cuối tuần hay lúc ngồi tàu sẽ dành thời gian nhớ lại cảm xúc của kinh nghiệm khó ở này
19 tuổi - Nhân viên công ty quảng cáo: cơn nhục nhã xấu hổ lớn trong đời :))
20 tuổi - Cộng tác viên không lương công ty quảng cáo: dùng kinh nghiệm này làm gì giờ? Everyone should have a price. So do I. It should be very expensive. :))
25 tuổi - Dịch sách erotic rẻ tiền: ghét những cái gì dang dở vs. fantasy cuối cùng cũng chỉ nên là fantasy :))
26 tuổi - Local fixer: ghét những dự án bị bỏ dở.

Đến khi nào bị Alzheimer, đây sẽ là những kinh nghiệm đời sống bị quên trước nhất. Có những cái vì cố gắng quên nên sẽ thành công thôi, có những cái muốn nhớ mà cũng quên thì chịu rồi.

Mà có khi đã bị rồi, đặc biệt với con số và tên người.
Hôm trước xem gì đó nhớ đến ông Francis Thịt-ba-chỉ mà không nhớ ra nổi. Mà đấy còn là một ông rất thích. Hôm nay nhớ ra cái ông đã cố nhớ không ra rồi thì lại không nhớ ra vì sao cứ cố nhớ ra ông này.

Thế nào mà trước mắt hiện ra đoạn phim dựng từ cảnh bộ não của nhà thơ thiên tài Walt Whitman được bê ra làm thí nghiệm bỗng rơi đánh toẹt văng vãi tung tóe rồi được hót vào sọt rác. Cái này quay chậm cũng đẹp như quả trứng cuối cùng của Macco Stanley Fogg. Ông có não bị rơi này hồi còn sống mê não với lại sọ, nên cho người ta đọc não mình xem có ra thiên tài không. Người đọc mơ không tên nơi Tận cùng thế giới thì đọc mơ từ sọ con thú một sừng.

Bonus: Hervé Guibert thật quá đẹp và how he was such a nacissist!

Nam tước đã thăng về trời

1.

Sau một đời trên cây, Nam tước Cosimo MưaGiông xứ Rondo thế là đã tìm một cách chết nhẹ bẫng, cũng như cách sống đã chọn cho mình.

Một tiểu thuyết được viết ra để vui chơi nhưng hẳn là sẽ đeo đẳng nhiều độc giả lâu dài.

Những ai sống đời thông thường (hay tầm thường) sẽ tự hỏi và không thể tự giải thích vì điều gì mà một người có thể bỏ lại những tiện nghi để lao vào cuộc phiêu lưu bất tận ấy.

Những ai muốn thoát khỏi sự tầm thường sẽ đi tìm cho mình những giải đáp trong lý tưởng tự do hay cốt cách sống phóng khoáng hào hiệp tỏa ra từ bản chất bừng sáng của Cosimo, cho dù từng bị coi là điên khùng, vị Nam tước vẫn cố sống thật nhất với bản thân mình, và những độc giả này sẽ tiếp tục cố thoát khỏi sự tầm thường.

Có nhiều điều để nói về tiểu thuyết Nam tước trên cây của Italo Calvino, những thứ làm tôi tâm đắc gật lấy gật để. Tôi chỉ tiếc mình không đủ bút lực để mà phóng ra những liên tưởng, những tư tưởng những mặc tưởng những vọng tưởng những gì đấy nữa để biến những chia sẻ của tôi về tác phẩm này thành một cái gì hoàn chỉnh hơn có đủ tính thẩm quyền hay là cái gì từa tựa như phê bình văn học. (Tôi vẫn thường xuyên căm ghét bản thân ở cái khả năng diễn đạt hạn hẹp so với những cơn sung sướng ào ạt muốn thoát ra khỏi lồng ngực - thành những con chữ tử tế - để thông báo rằng một tác phẩm không làm tôi thất vọng)

Thế nên tôi không lần mò đối chiếu so sánh gạn lọc những tư tưởng lớn lao vĩ đại mà theo kiểu nhà trường học sinh/người đọc cần lĩnh hội từ các tác phẩm. Lần này tôi đọc cho bản thân nhiều hơn: sẽ soi chiếu vào những điểm tôi đồng tình, hay phản đối, và nhận ra vài chiều kích của bản thân mình, ít ra là ở thời điểm này.

Thế nên tôi sẽ chỉ rút tỉa vài chi tiết, chủ yếu là để sau này sẽ nhìn lại chính mình và tiếc nuối rằng mình cũng có một thời mơ mộng và ham hố dấn thân (cho dù vô cùng lưỡng lự ở đoạn dấn thân đi đâu :D), và có khi sẽ cả cười cợt cái thời cứ tưởng là mình hay hớm lắm :))

- Tại một thời điểm khoảng nửa sau quyển truyện, Cosimo đăm đắm nhìn theo con chó yêu lao vào mất hút trong đồng cỏ, nơi anh không thể vươn tới bởi ở đó không có cây. "Cosimo nhìn cánh đồng cỏ như thể ở đó anh có thể đọc ra điều gì đó day dứt trong lòng từ lâu nay: cái ý niệm về sự cách xa, về sự không thể vượt qua, về một sự trông đợi có thể kéo dài cả đời."

Ở ý này, tôi ôn lại bài học về sự hữu hạn mà có thời tôi không tin là tồn tại. Hữu hạn về khả năng con người, hữu hạn về cả những gì trừu tượng như là niềm tin, như vui mừng hay khổ đau, hay thời gian - tất nhiên là trong một hoàn cảnh cụ thể hơn: như là đời người chẳng hạn. Vậy thì, một nỗi day dứt không được thỏa nguyện có thể nào dai dẳng suốt khoảng hữu hạn đời người ấy, hay rồi cũng sẽ có lúc rời bỏ tôi, không phải do trí nhớ phản bội, mà, cũng như mọi thứ khác, vì tính hữu hạn của chính nó?

- Trong tình yêu của Cosimo và Viola tôi thấy có cái khắc khoải mà chắc tất cả những tình yêu lớn, vượt mức tầm thường đều vướng vào, và bởi thế nó không bao giờ dài lâu, cho dù không có cái gì gọi là thế lực đen tối vùi dập cả. Thế ra khi tình yêu giữa hai người quá mãnh liệt thì tất yếu là họ sẽ hủy hoại lẫn nhau?

Tôi cùng lúc mê đắm và sợ hãi cái ý tưởng "tất cả những nỗi bất thỏa và thất thường chỉ là một nỗi ám ảnh vô bờ trong việc làm lớn thêm tình yêu của hai kẻ không chấp nhận việc tình yêu này đã chạm tới đỉnh điểm".

- Đoạn kết là một trong những đoạn kết mà tôi ngẩn ra bần thần khi mắt lướt tới dấu chấm hết, rồi lại đọc lại cho tới dấu chấm hết lần nữa. Cũng giống như đoạn kết trong Moon Palace, cái dấu chấm ấy kết lại một tác phẩm nhưng mở ra một miền vô cùng cho đầu óc lại lật đật bay khỏi trang sách, cao hơn, rồi vút lên, miên man tới tận khi chợt nhận ra mắt mình sao lại nhìn chăm chăm bóng đèn tuýp trên trần làm gì thế này.

"Thị trấn BóngRâm không còn nữa. Nhìn trời trong, tôi tự hỏi, liệu nó đã từng thực sự tồn tại hay không. Cái lõm cành, chạng, thùy, khóm, li ti vô tận ấy; cái bầu trời chỉ thoáng đốm và vạt ấy, có lẽ đã đơn thuần có ở đó để anh tôi qua lại bằng bước chân chim sẻ ngô thanh thoát của mình: một sự dệt thêu trên chân không, giống những nét mực tôi nảy từ trang này sang trang khác, chằng chịt gạch xóa, hoãn chuyển, nguệch ngoạc bực dọc, vết đen, khoảng trống, khi thì tẽ bật ra các hột tròn to sáng sủa, lúc thì dồn tụ những hạt chấm li ti, hồi thì tự xoắn vào chính nó, chẽ nhánh, kết mạng với những câu viết nằm trong viền lá hoặc riềm mây và vấp víu và tiếp tục đan xen và một mạch một mạch và xổ ra và trùm lấy một túm rồ dại cuối cùng về ngôn từ, ý niệm, mộng mơ... và chấm hết."

Voilà. Không phải là tất cả những gì tôi thích về Nam tước trên cây. Tôi không muốn viết một quyển dày gần như thế để nói về cái quyển này. haha. Ba hoa chích chòe!!! Hương hoa thế thôi là đủ để ai thích thú những đoạn trích kia tìm đọc và cũng thích thú như tôi từng thích thú.

Tuy nhiên đây là một vài vết xước nhè nhẹ trong viên ngọc chuyển ngữ, không phải saphire kim cương thì cũng tầm mã não (có những chỗ thực sự rất rất ...ok):

- Thủy lực (trang 139) - tôi nghĩ "thủy lợi" mới đúng, vì trước sau đều nói tới việc tưới tiêu đất đai, chứ không hề dính dáng tới lực nào ở đây cả.

- Massimo GiỏiGiắn - cái này thì tùy tâm dịch giả và biên tập thôi, nhưng tôi quen với từ giỏi giang hơn :D Hay là vì đằng nào nàng Viola cũng chê cái tên này Cosimo đặt cho con chó là xấu xí nên cho xấu luôn thể? :))

- Cõi nát bàn (trang 166) - không biết là typo nhầm hay cố ý? Nếu cố ý thì hơi lạ vì chỗ này không buồn cười đến thế :D

- Kỵ binh nhẹ (trang 331) - Tôi đồ là nên dùng "khinh kỵ" chứ thế kia nghe nó sao sao ấy, không... chuyên nghiệp.

2.

Ngày mai là thứ 06 ngày 07 tháng 08 năm 09

Đặc biệt thế thôi rồi cũng chẳng để làm gì :)

Cuối tuần

1. Philip K. Dick.

Trong tay có quyển Ce que disent les morts (dịch từ What the dead men say trong Worlds of Tomorrow), Folio giá 2 euros, mỏng dính du lịch. Thế nhưng mà cứ cầm lên đặt xuống mấy lần khinh khi không đọc. Hôm qua mới lọ mọ ngồi xem mải miết Minority Report tử tế từ đầu chí cuối, chí cả đĩa bonus Making the movie đê mê phê tới tận 4h sáng, phát hiện ra Philip K. Dick từ đây.

Chuyện là trong khi đóng phim hình như là Eyes wide shut (Stanley Kubrick), Tom Cruise đọc được Minority Report thích quá bèn giới thiệu với Steven Spielberg. 3 năm sau họ cùng nhau làm phim này.

Có một nước Tây Âu nào đó trong luật có kiểu tư duy thế này: bạn có tội cho tới khi bạn chứng minh được mình vô tội.

Còn Minority Report thì đặt ra câu hỏi: What would you do if you were accused of a murder, you had not committed... yet? Câu chuyện diễn ra năm 2054 khi các pre-cogs có thể tiên tri rằng kẻ nào sắp giết ai, và thế là đội precrime lao tới ngăn chặn và nhốt lại những kẻ sẽ giết người trong tương lai kia với đầy đủ bộ lệ dụng cụ tối tân mà các filmmaker đồ rằng sẽ có thật trong nửa thế kỷ tới.

Trong phim Spielberg vinh danh các nhà làm phim noir trong những năm 1930, 1940 trong bối cảnh tương lai, bằng màu sắc, và phong cách rất noir. Bản thân truyện của Philip K Dick đã đầy chất uncertainty rồi, thêm cách kể của đạo diễn nữa đâm ra một đứa chẳng thích thú mấy sci-fi như mình cũng bị hút chặt vào liền tù tì.

Một ví dụ (không liên quan) về những chi tiết bé tí xíu xiu rất thích ở những nhà làm phim to đùng như thế này: Trong khi anh Tom Cruise đẹp trai nhiệt tình được đồng nghiệp khen ngất giời mỗi tội diễn vô cảm trong vai Anderton miết mải tìm cách chứng minh là mình vô can, Collin Farrell trong vai Danny Witer rượt theo truy lùng có hỏi đồng sự Chúng mình còn bao lâu nhỉ? (nghĩa là bao lâu cho tới khi Anderton phạm tội như tiên đoán), câu trả lời là 51 phút 28 giây: đây cũng chính là thời gian còn lại của bộ phim tính cho tới lúc credits phim chạy ra.

Luyên thuyên một hồi mới nhớ ra là muốn nói đến Philip K Dick. Bác này mãi tới khi chết rồi mới danh nổi như cồn, truyện lũ lượt được đưa lên thành phim: Blade runner, Total recall, Paycheck, Next và nữa nữa. Cả đời bác lấy và bỏ tầm 5 cô vợ, ra vào bệnh viện liên tục, phụ thuộc thuốc thang, chứng paranoia và có toan tự tử. Mình không mấy mặn mà với sci-fi đặc biệt là trong văn học, vì cái sự có liên quan gì tới tôi đâu, vì cái sự không chạm được sờ mó được của nó, vì cái cảm giác vô vị luẩn quẩn. Mà đúng thật là có mấy sci-fi làm cho khóc nức hoặc cười chí lí đâu?!

Thế mà lần này thì mê muội Minority Report và yêu thích cả bác nhà văn (kiêm nhà thơ) lẫn bác đạo diễn ra mặt vì sci-fi của các bác rất xã hội và rất con người.

Một vài phim sci-fi không thể không thích thú:

Các phim sci-fi của Kubrick, Brazil (terry Guilliam), 12 Monkeys (lại Terry Guilliam), E.T. (Spielberg), A.I. (Spielberg), Prestige (Christopher Nolan ), Star Trek (J.J. Abrams), Wall.E (Andrew Stanton), The Matrix (Wachowski), Children of Men (Alfonso Cuarón), ... and many more...

2. Philippe Claudel

Le rapport de Brodeck của bác xuất bản từ tận năm 2007, review có vẻ hay ho mà giờ mới nghe tới do lang thang vớ được giới thiệu bản dịch tiếng Anh (hơi) mới ra: Brodeck's Report.

Lại một tác phẩm về sự uncertaincy, xuyên suốt "bản báo cáo" về kẻ sống sót từ trại tập trung Nazi.

3. Cuối tuần nên đóng cửa đọc sách xem phim chăng?

Thế là xong (một ít)

Thế là xong một số thứ thế này...

1. Ngầm (Haruki Murakami)

- Quyển đầu tiên non-fiction của bác (mà mình được đọc). Ấn tượng rơi rớt cũng kha khá, nhưng cái câu đề từ "Thảm kịch sarin và sự trống rỗng trong lòng thịnh vượng" là nhất rồi, vì nó tóm tắt hết cả quyển vào một câu rồi còn đâu:

Thứ nhất là sarin - với đầy đủ hai mặt "bên này" và "bên kia", "phe này" và "phe kia" của vụ rải khí độc;

thứ 2 là thịnh vượng - với những người Nhật từ giám đốc đến nhân viên lũ lượt đi làm sớm trung bình 1 tiếng so với giờ quy định, những tận tụy của người lao động bình thường lẫn kẻ cuồng tín cực đoan;

thứ 3 là trống rỗng - cái sự trống rỗng trong quan hệ người với người, của người bị trúng độc xây xẩm nằm ngất trong ánh mắt không phải chuyện của tôi của người qua đường, quan hệ gia đình cùng xã hội, tôi chỉ là outsider và chán ghét tất cả, trong quan hệ tôi với chính tôi, muốn siêu thoát nhưng không biết siêu đi đâu.

- một câu hỏi lơ lửng không được giải nghĩa dứt khoát rõ ràng cho động cơ khiến Aum đi giết 15 người và làm bị thương 5000 người (không thể đơn thuần là ra tay giúp những người trần này về cõi cực lạc), và tại sao có nhiều thành viên gia nhập đến thế, thậm chí còn xuất gia hẳn hoi. Họ luôn lý giải việc cố thoát tục rất vòng vèo, đôi khi có lượn gần tới quan điểm của Phật giáo (chán ghét cõi trần dung tục, bể khổ này nọ), nhưng trong những ẩn ức của người kể chuyện, rõ ràng hiển hiện một sự yếu đuối tâm lý, khiến cho họ tìm đến chỗ dựa (tôn giáo) và thậm chí phó mặc "bản ngã" cho "Giáo chủ". Cả tác giả lẫn người trả lời phỏng vấn đều không ai nói tới cái sự yếu này, nhưng ...trộm nghĩ nếu có bản lĩnh thì sao mà phải lao vào bang hội bè đảng như thế, như thế... rồi răm rắp u mê nghe lệnh như thế như thế... Nhỉ??!

- Dịch (của Trần Đĩnh) có vấn đề. Những đoạn kể lể hôm ấy dậy thế nào lên tàu ra sao cái túi sarin rỉ nước cách bao xa thì chắc là trơn tru (chẳng lẽ lại không), nhưng đến đoạn cao siêu bác Murakami ra tay múa thử vài chiêu về tâm lý và tranh luận triết học với các bạn theo giáo phái Aum thì ngôn từ lúng túng lủng củng khó hiểu chứ không sáng rõ và trơn tuột đầy hình tượng như vẫn thấy trong tiểu thuyết của bác này. Chắc mình có tu cũng không đắc được đạo rồi :D

2. Thử vai (Ryu Murakami)

- Truyện này dựng thành phim là đúng rồi, vì rặt một kiểu lãng mạn-hình sự... Chợt nghĩ cũng hay ho, kiểu như chắc chắn những người thích Sidney Sheldon sẽ thích. Chưa được đọc quyển nào khác của bác này nhưng sẽ phải xem xét kỹ khi định mua một quyển nào khác ấy.

3. Đo thế giới (Daniel Kehlmann)

- Tuyệt cú. Thích cái cách kể chuyện và sử dụng nhân xưng và sự hóm của đồng chí. Hai cái ông trong truyện tự nhiên thành ra thú vị và mình thì vừa đọc vừa thích ra mặt. Cái ông ngồi nhà cũng biết không gian cong hơi hâm nhưng mà còn biết hưởng thụ mặc dù có nhảy ra khỏi giường tân hôn để ghi lại ý tưởng chợt lóe lên lóe lên, chứ cái ông bôn ba khắp nơi được coi là Colombus Đệ nhị mà không hiểu nổi thuật toán của ông ngồi nhà thì lại không biết hưởng... Thế hóa ra còn hâm hơn ông kia. Thích hai cái ông hâm này... Mà quên béng mất truyện kết thế nào. Cái gì quên thì chắc không nên nhớ.

4. Trông lên rất đẹp (Vương Sóc)

- Không đọc thì phí. Ông này cũng hay, viết lời tựa rất dài bảo bà con đừng tin cái gì mình viết, chẳng qua chỉ là thế giới (Trung Quốc tiền CM Văn hóa) qua lăng kính trẻ con (thằng cu Phương Thương Thương, từ lúc mới đẻ đến 8 tuổi). Thế nhưng mà càng đọc càng tin sái cổ (vì đúng quá) và cười sái quai hàm (vì ...buồn cười quá).

Cái thằng cu này nó cũng 2 trong 1, ấy là thằng Tôi và thằng Phương Thương Thương. 2 thằng đi mẫu giáo và thằng Tôi thì chỉ xuất hiện để dẫn dắt Phương Thương Thương tử tế và làm những trò vĩ đại, còn tội lỗi thì một mình Phương Thương THương bày trò. Ví dụ như trò bắt gián điệp là cô nuôi Lý. Chỉ có gián điệp mới mặt xấu và bắt nạt trẻ con như thế chứ. Còn tôi thì tưởng tượng ra một mình "gần như đánh hết mười mấy năm chiến trường gian khổ của quân giải phóng, tiêu diệt tất cả kẻ địch trong và ngoài nước mà tôi có thể nghĩ ra. Ngay sau đó là cảm nhận sự trống rỗng sau chiến thắng, cảm giác vô vị sau trận khải hoàn. Vinh hoa phú quý bất quá chỉ như sương khói vô định."

Các con bé thằng bé lớp nhỡ con nhà bộ đội lục quân ở nội trú còn đêm hôm mò dậy kể chuyện cho nhau nghe. "Bọn trẻ nghe qua lời kể câu được câu chăng, bớt trước thêm sau của Cao Dương, không ai nhận ra đồng chí Đường Tăng kì thực đang đi tìm chân lý, ông anh Tôn Ngộ Không chỉ là thằng đánh nhau trong đội ngũ cách mạng. Mọi người [bọn trẻ] đặc biệt có ý kiến đối với mấy vị lãnh đạo Phật Tổ Như Lai, Quan Âm Bồ Tát. Toàn đợi đến lúc Tôn Ngộ Không hết cách mới chịu đi cứu, bình thường cứ khoanh tay đứng ngoài vừa nhìn vừa cười. Đằng nào cấp trên cũng đã quyết đinh đi lấy kinh ở Tây Phương, mà các ngài cũng đã biểu quyết giơ tay rồi, sao không làm trận gió, thổi ông họ Đường một phát tới Tây Trúc mà còn bắt người ta cuốc bộ từng bước? Đồng chí Tôn Ngộ Không rất có năng lực, một mình hoàn toàn có thể thực hiện nhiệm vụ trên, tại sao không chịu tin tưởng giao phó, còn cử ra bao nhiêu yêu ma quỷ quái đánh người ta? Làm thế chẳng khiến mọi người hoài nghi về động cơ của Phật Tổ Như Lai: Kinh là của ông, người cũng do ông phái đi, tự phái người của mình đi lấy kinh của mình, rốt cuộc là ông định làm gì?"

- Bác Vương Sóc này thâm thật.

- Chuyển ngữ của Nguyễn Xuân Nhật quá ổn. Vô cùng yêu thích.

5. Sách của bạn tôi (Anatole France)

- Cụ Anatole France thì viết dễ thương là. Cụ viết về tuổi thơ: lãng mạn, trong vắt và đôi phần diêm dúa về mặt diễn đạt.

- Bạn NL đã kháo về trình dịch của cụ Hướng Minh nhưng xem ra ngôn từ của cụ không hợp goût với mình. Mình thấy cụ dùng từ cổ (à thì dĩ nhiên rồi) mà lủng củng ra phết, và đôi khi còn dấy lên mối nghi ngại. Có những chỗ cụ chơi khó thậm chí phải luận mãi mới à à ra thế. Cụ A.F còn là nhà thơ thì đáng lẽ văn bản phải ướt nhẹp chất thơ, nhưng không cảm được mấy qua bản dịch. Cái quyển tưởng xuất bản đã lâu hóa ra mới nộp lưu chiểu tháng 3 năm 2009.

Viết thu hoạch

Ở trường em giai, thày cô dạy văn bắt chúng nó viết thu hoạch về tác phẩm Lão Hạc. Ngày xưa từng khóc sưng mắt lên hồi đọc Một bữa no và vân vân, vân vân. Bây giờ chúng nó thiết tha gì con Vàng với cái lão có ông con giai đi đồn điền cao su, lão ấy ăn bả chó chết rồi thì thôi mắc mớ gì mà bắt viết cảm nghĩ cảm thụ cảm nhận cảm tưởng cảm cúm văn học với chẳng bút pháp này nọ. Bỗng một ngày phát hiện ra bài được giao đã một tháng mà cu cậu ỳ thì lì đình công nhất định không làm, đến nỗi cô phải báo về gia đình. Gạn hỏi mới bảo là không thích nên không viết được. Mình bèn xui thế hay là viết vì sao không thích đi. Nhưng mà cu cậu dám chê thế nào. Ở trường chỉ dậy mỗi khen. Haiz.

Vừa mới lừa cho cu cậu đọc The Great Gasby với lại Đo thế giới. Biết đâu cho viết thu hoạch về 2 (trong số vô cùng ít) tác phẩm cu cậu tự thích thú đọc đến hết lại ra được mấy cái bài bình loạn hay gần được như của các nhà phê bình văn học (từ hồi cấp 2 :)

Thế dưng mà cái ý viết thu hoạch ấy không phải là tồi. Hiểu rộng ra thì có khác gì blogging sau khi đọc những gì tung tăng đi mua từ tuần trước đâu, lại được khen chê thỏa thích. Thế thì thu hoạch.

Trước hết là Kitchen của Banana Yoshimoto: chẳng đọng lại gì ngoài chết chóc ám ảnh và cách họ cùng nhau vượt qua nỗi đau mất người thân. Một nội dung rất dễ chuyển thể kịch bản, dễ lấy nước mắt (khán giả) chứ lúc đọc không thấy rung động bao nhiêu. Kitchen được làm thành phim 2 lần, 1 phim truyền hình và một phim điện ảnh.

Quyển này mà dấy lên hiện tượng Bananamania thì cũng hơi lạ, nhưng hết lạ khi mà đọc quyển viết sau khá lâu là N.P. Chưa đọc các quyển khác của Banana Yoshimoto nhiều nên không biết có phải vậy không, nhưng cảm tưởng như tác giả phải mất đi người thân/yêu, thậm chí là nhiều người thân/yêu nên mới đau đớn đến độ viết về mất mát tinh tế như thế. N.P cũng về cái chết, cũng là những người trẻ học cách vượt lên (My heart will go on, and on, and on….) thay vì cũng commit suicide theo cho rảnh, nhưng N.P vượt bậc về văn phong và cách xử lý, dẫn dắt câu chuyện. N.P ấn tượng hơn, không phải chỉ vì tác giả muốn thử sức viết về tình yêu đồng huyết, đồng tính, hay thần giao cách cảm. N.P với những chi tiết đặc tả tâm trạng, hay cảm xúc thực sự có chiều sâu, phản chiếu qua những chiều không gian hay thời gian, khung cảnh môi trường xung quanh, gần như cái cách Murakami làm người đọc day dứt (và tâm đắc) khi soi vào thế giới nội tâm các nhân vật. Ví dụ như Kazami nghĩ “Bị vây quanh bởi những tòa nhà cao vút, tôi như biến thành một con cá và nhìn thấy thế giới đang khép kín lại xung quanh mình”. Một sự bế tắc đến mức cuộc sống như là trong một cái bể cá. Cái cảm giác bể cá ấy xuyên suốt cả truyện cùng với những ám ảnh, những ảo giác về cái chết cứ giằng co trong tâm can.

Chuyện tình yêu đồng huyết cũng không hiếm mấy. Vu khống có cách viết đậm đặc và dồn nén, trong điện ảnh thì có Dreamers rồ dại bất cần. NP lại có cái kiểu âm ỉ, tê dại. So với Kitchen thì N.P là một cuộc đại nhảy vọt. :D Với lại thế nào mà quyển này dịch trước Kitchen 2 năm lại tốt hơn rất rất nhiều về mặt dịch thuật?!

Nhật ký mang thai của Yoko Ogawa thì vẫn rất chi là …Yoko Ogawa. Chẳng phải ai cũng dám mò vào những góc khuất tăm tối ám ảnh hoài nghi đôi khi ác độc bản năng mà viết thản nhiên hấp dẫn được như thế. Nhân chi sơ tính bản thiện đúng hay không đúng?

…..

Đọc những bạn mỏng mỏng ấy thật sướng vì trọn vẹn, và rất đàn bà. Chứ lay lắt cùng lúc 3 bạn Linh Sơn, Sống để kể lại với Biển và chim bói cá thật là không biết đến bao giờ.

Tuy nhiên thì bác Tấn viết rất duyên đã làm mình cười rinh rích cả đêm, chỗ nào hiểm cũng đều dây dưa xxx mới kỳ. Nào là thuyền trưởng Lê Mây say say leo cây thấy giám đốc và cô Hoa “Như Tây. Ngồi!”, nào là Quán Mèo với vợ mà phải lẩm nhẩm trong óc “Không phải vợ ta, không phải vợ ta” đến ba mươi mốt lần, chưa kể đoạn Mơ bảo với Cương “Tự ái à? Không sinh hoạt à?”

Những cái chuyện ấy gây cười rũ ra nhưng mà thực chất là buồn rũ ra. Con người đáng thương đến thế kia sao?

Mua sách cuối tuần

Đi chụp ảnh thẻ 3,5 x 4,5. Mà tại sao lại 3,5 x 4,5cm? 

Hiệu ảnh Quốc tế chụp bằng cái máy có ống kính lạ lắm. Cái hiệu ảnh này có khi đã chụp cho mình những cái ảnh thẻ đầu tiên trong đời đến giờ, có các cô các chị mặc đồng phục áo trắng, có các anh (ông?) chụp ảnh ngồi bắt chân chờ khách, bắt khách nghiêng đầu một tí, nghiêng thêm một tí. 

Cái hiệu ảnh trên phố Hàng Khay không biết đã bao nhiêu tuổi rồi. Đời con cái cháu chắt không biết còn được chụp ở đấy không?

Biết phải chờ lấy ảnh bèn phóng ra mua sách. Cũng chỉ mua được 5 quyển vừa vừa (ý là về số trang sách. Phải nói rõ thế vì có lần bị một bạn bắt gặp đọc Vu Khống của Linda Lê, bạn phán cho một câu: tớ chỉ đọc những quyển dày hơn thế này thôi, làm mình toát mồ hôi hột :D )

1. Người trong bóng tối - Paul Auster - dịch giả Trịnh Lữ - Phương Nam Book

Đứng trong thang máy đọc lời người dịch của bác Trịnh Lữ mà trót cười hô hố làm bà con xung quanh giật mình. Thiện tai. Bác tâm sự rằng là bác sang tận New York họp mặt với các dịch giả văn học, và "trình làng" 2 quyển khác của Paul Auster là Trần trụi giữa văn chương và Nhạc đời may rủi. Trong dịp ấy bác được hẳn đại diện của Paul Auster đề nghị dịch Man in the dark và xuất bản ở Việt Nam cùng lúc với nguyên tác bên Mỹ, rồi là bản gốc là bản mềm có kiểu chữ American typewriter ra sao còn bác dùng Times New Roman gõ dấu Unicode ra sao. Thật là cảm động. :D Cảm động như là các tựa đề sách bác đặt cho tiểu thuyết của Paul Auster :))

2. Ba ơi mình đi đâu? - Jean-Luis Fournier - dịch giả Phùng Hồng Minh - Nhã Nam

Định bụng mua cho em trai, mong em đọc nhiều hơn và hưởng được chút nhân văn nào từ sách vở, mưu toan đẩy lùi văn hóa MTV tràn ngập trong em cùng với video game bùm chéo đùng đoàng. Mở ra ngắm nghía phát hiện bạn học đại học mình dịch quyển này. Bạn Phùng Hồng Minh hiền lành dễ thương mà sau mới có mấy năm mình đã nghĩ mãi không ra tên. Trí nhớ phản bội thế đấy. Bây giờ bạn đã có trong tay những tác phẩm dịch đáng quý trong khi mình mới tập tọe nghịch với erotic romance. Thật là.

3. Thần, Người và Đất Việt - Tạ Chí Đại Trường - Nhà sách Kiến Thức

Sau khi đọc mấy bài viết của bác này trên Da màu đã thấy khiếp hãi. Giờ vớ được sách bác phải mua ngay để bổ túc văn hóa nước nhà ít nhiều. 

4. Sách của bạn tôi - Anatole France - dịch giả Hướng Minh - NXB Văn Học

Dịch giả này thì mình không biết, hoặc là do mua sách tiếng Pháp bao giờ cũng chỉ cố chọn những tên ...có dán tem, vì từng bị lừa nhiều, nên mua thế này cũng gọi là liều. 

Hồi bé chưa bao giờ đọc Anatole France một cách tử tế, nên thử tử tế một lần xem thế nào. 

5. Cà phê Hàng Hành - Tuyển truyện ngắn hay báo Văn Nghệ - Nhã Nam

Thấy chị So tuần nào cũng cầm tờ Văn nghệ, và nhắc không ít tới truyện ngắn trong đây nên hóng hớt. Với lại quyển này mấy hôm nay thấy rầm rộ là... chưa kể trong ấy có mấy nhà văn như Hồ Anh Thái với Nguyễn Huy Thiệp lâu rồi không được đọc gì mới.

Háo hức háo hức. Không biết bắt đầu quyển nào trước.

Bây giờ đi xem tuần lễ phim Tiệp ở Cinematheque đã. Hôm nay là Loners. 

Ngày mai 9.00 pm có Fireman's ball của Milos Forman.